Plancapaciteit is de totale voorraad woningbouwplannen binnen een provincie, bestaande uit harde plannen met een concrete planstatus en zachte plannen die nog in voorbereiding zijn. Het geeft een realistisch beeld van hoeveel woningen de komende jaren kunnen worden gebouwd en hoe deze plannen ruimtelijk zijn verdeeld. Voor provincies vormt plancapaciteit dé basis voor regionale sturing, omdat het inzicht geeft in toekomstige productie én in risico’s binnen de planvoorraad.

Provincies beoordelen plancapaciteit om te bepalen of er voldoende projecten zijn om aan de regionale woningbehoefte te voldoen. Daarbij kijken zij naar aantallen, de verhouding tussen harde en zachte plannen, fasering en spreiding over gemeenten. Een evenwichtige planvoorraad voorkomt dat de woningbouw vertraagt of stilvalt. Wanneer bepaalde gebieden achterblijven of wanneer veel plannen in een vroege fase blijven hangen, kunnen provincies tijdig bijsturen en gerichte ondersteuning bieden.

Door plancapaciteit periodiek te monitoren worden trends zichtbaar, zoals een afnemende voorraad, projectvertragingen of afhankelijkheid van enkele grote locaties. Deze inzichten helpen om regionale afspraken realistisch te houden en te bepalen waar extra inzet nodig is, bijvoorbeeld in planvorming, vergunningverlening of samenwerking met marktpartijen. Zo draagt plancapaciteit direct bij aan een stabielere en voorspelbare woningbouwproductie.

Clappform ondersteunt provincies door plancapaciteit uniform, actueel en volledig inzichtelijk te maken. Het platform verzamelt gegevens rechtstreeks vanuit gemeenten op basis van landelijke definities, waardoor de data altijd goed vergelijkbaar is. Interactieve kaarten en dashboards tonen in één oogopslag waar de voorraad groeit, onder druk staat of risico’s bevat. Dit maakt gesprekken met gemeenten en partners feitelijker en helpt bij het maken van uitvoerbare regionale afspraken.

Door plancapaciteit structureel te monitoren met Clappform beschikken provincies over een stevig fundament voor datagedreven sturing. Zij kunnen sneller signaleren waar knelpunten ontstaan, beter inspelen op toekomstige tekorten en gericht bijdragen aan een voorspelbare en toekomstbestendige woningbouwproductie. Zo wordt plancapaciteit een strategisch instrument waarmee provincies hun regierol optimaal invullen.